Kleintjes praten snel met hun handen

Ze werkt bij Peuterplaza in Acht. Als ze voorleest over bijvoorbeeld een olifant, dan maakt ze een gebaar dat op een slurf lijkt. Met korte peddelbewegingen langs haar lichaam vertelt ze over een eend. Communiceren met kleintjes die nog niet zo goed kunnen praten, gaat gemakkelijker met gebaren.

Onlangs volgde Kleijnen een cursus Nederlands met gebaren aan orthopedagogisch centrum Sint Marie in Eindhoven. De gebaren die ze daar leerde, past ze toe in de dagelijkse praktijk, ook al zijn haar peuters 'normaal'. Voorheen waren de cursussen alleen bedoeld voor mensen die bijvoorbeeld een slechthorend kind hebben of een met spraak- of taalproblemen. Nu geeft Sint Marie ook cursussen aan geïnteresseerden die niets met Sint Marie te maken hebben.

Nederlands met gebaren is niet hetzelfde als gebarentaal. Het belangrijkste verschil is dat je er gewoon bij praat. De ondersteunende gebaren en mimiek helpen het de communicatie met slechthorenden of mensen met een spraak- of taalachterstand makkelijker te maken. Maar het kan ook gebruikt worden om met kleine kinderen (vanaf ongeveer acht maanden oud) te communiceren. Nederlands met gebaren bestaat uit dezelfde handgebaren, maar kent geen grammatica zoals gebarentaal dat heeft.

"Ik gebruik dagelijks gebaren, maar de kinderen en ouders merken er niks van", vertelt Kleijnen. "Je moet de gebaren in stapjes gebruiken en de kinderen niet overvoeren, want het is een normale speelzaal. Het moet niet gaan opvallen."

Iedereen gesticuleert al in meer of mindere mate, maar doordat Kleijnen consequent dezelfde gebaren gebruikt, verloopt de communicatie met de kinderen gemakkelijker.

"Om Nederlands met gebaren goed onder de knie te krijgen, moet je dezelfde dingen doen als wanneer je een taal leert" , legt docente Cindy Wouters van Sint Marie uit. "Je moet 'woordjes stampen', oefenen en herhalen. En het blijven gebruiken."

Is het wel verstandig om jonge kinderen gebaren aan te leren als het niet per se hoeft? "Het is niet zo dat kinderen lui worden van communiceren in gebaren. Als ze het woord eenmaal kunnen uitspreken, laten ze de gebaren achterwege", vertelt Wouters.

Doordat de gebaren alleen als ondersteuning bedoeld zijn van het gesproken woord, pikken ze de uitspraak goed op. "Kinderen pakken feilloos op wat je bedoelt. Ze zijn visueel ingesteld. Als je de gebaren consequent toepast, begrijpen ze het heel snel."

Wouters gaat de gebaren zelf ook gebruiken bij haar eigen kindje, van wie ze nu in verwachting is.

Bron: www.ed.nl